VORTAL BHP
Aktualnie jest 945 Linki i 255 kategori(e) w naszej bazie
WARTE ODWIEDZENIA
 Co nowego Pierwsza 10 Zarekomenduj nas Nowe konto "" Zaloguj 23 października 2014
Kontakt z nami


Na stronie obecnie przebywa....

Obecnie jest 23 gości i 0 użytkowników online.

Możesz zalogować się lub zarejestrować nowe konto.

Menu główne


Wpisz słowo i szukaj w serwisie



DODAJ STRONĘ DO NASZEGO KATALOGU


BHP TESTY

BHP TESTY BHP TESTY

Google

Przeszukuj WWW
Szukaj z www.bhp.org.pl

Informacje ogólne: Kryteria rozgraniczenia wykroczeń i przestępstw przeciwko prawom pracownika Autor : God
Pracodawca i Pracownik

Pracodawcy - organy inspekcyjne i inne:


- niezawiadomienie inspektora pracy, prokuratora lub innego właściwego organu o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy pracy, niezgłoszanie choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę, nieujawnienie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przedstawienie niezgodnych z prawdą informacji, dowodów lub dokumentów dotyczących takich wypadków i chorób (art. 283 § 2 pkt 6 KP).


3. Wykroczenia ubezpieczeniowe płatnika składek lub osoby obowiązanej do działania w imieniu płatnika


- niedopełnienie obowiązku opłacania składek w terminie (art. 98 pkt 1 SysUbSpołU);


- niezgłaszanie wymaganych danych, zgłaszanie nieprawdziwych danych, udzielanie nieprawdziwych wyjaśnień lub odmowa ich udzielenia (art. 98 pkt 2 SysUbSpołU);


- udaremnianie lub utrudnianie kontroli (art. 98 pkt 3 SysUbSpołU);


- niewypłacanie świadczeń ubezpieczeniowych i zasiłków lub wypłacanie ich nienależnie (art. 98 pkt 4 SysUbSpołU);


- nieprowadzenie dokumentacji (art. 98 pkt 5 SysUbSpołU);


- nieprzesyłanie deklaracji rozliczeniowych i raportów miesięcznych (art. 98 pkt 6 SysUbSpołU);


- niestwierdzanie nieprawidłowości w raporcie miesięcznym (art. 98 pkt 6a SysUbSpołU);


- nieprzekazywanie dokumentów ubezpieczeniowych w wymaganej formie (art. 98 pkt 7 SysUbSpołU).


Przepisy Kodeksu karnego a przepisy o wykroczeniach


Na ten 32-punktowy wykaz wykroczeń przeciwko prawom pracownika należy spojrzeć od strony rozdziału XXVIII i art. 225 § 2 KK, aby sprawdzić, czy i w jakim zakresie stosowanie przepisów o wykroczeniach zostało zwężone i w ich miejsce weszły przepisy kodeksowe.


Pierwsze, jak gdyby wstępne wyniki owego oglądu prowadzą do następujących wniosków:


a)naruszenie wszelkich praw pracowniczych wynikających ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego nie kwalifikuje się z przepisów o wykroczeniach, jeżeli to naruszenie było złośliwe lub uporczywe. Wtedy bowiem czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 218 § 1 KK,


b)nie stosuje się przepisu art. 282 § 2 KP, jeżeli przedmiotem orzeczenia Sądu Pracy było przywrócenie do pracy, a wykonujący czynności z zakresu prawa pracy umyślnie odmawia ponownego przyjęcia przywróconego do pracy - czyn wyczerpuje wówczas znamiona przestępstwa z art. 218 § 2 KK,


c)nie stosuje się przepisów art. 98 SysUbSpołU, jeżeli ich naruszenie polega na umyślnym niezgłoszeniu (nawet za zgodą zainteresowanego) wymaganych danych albo zgłoszeniu danych nieprawdziwych, jeżeli mają one wpływ na prawo do świadczeń albo ich wysokość, ponieważ wówczas czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 219 KK,


d)nie stosuje się przepisów art. 283 § 1 i § 2 pkt 2-5 KP, jeżeli następstwem zachowania sprawcy odpowiedzialnego za bhp było zawinione umyślnie lub nieumyślnie narażenie pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, ponieważ wówczas czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 220 § 1 lub § 2 KK,


e)nie stosuje się przepisu art. 283 § 2 pkt 6 KP, jeżeli zobowiązany do zgłoszenia, sporządzenia lub przedstawienia dokumentacji umyślnie:


- nie zawiadamia w terminie właściwego organu o wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej;


- nie sporządza wymaganej dokumentacji;


- nie przedstawia wymaganej dokumentacji;


ponieważ wówczas czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 221 KK,


f) nie stosuje się przepisu art. 283 § 2 pkt 8 KP, jeżeli zachowanie sprawcy polega na umyślnym udaremnianiu lub utrudnianiu inspektorowi Państwowej Inspekcji Pracy (lub osobie przybranej mu do pomocy) wykonania czynności służbowej, ponieważ wtedy czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 225 § 2 KK.


Uwagi szczegółowe o kryteriach rozgraniczenia wykroczeń i przestępstw


Z przedstawionych wyżej schematów wynika, że są dwa podstawowe kryteria rozgraniczenia wykroczeń i przestępstw przeciwko prawom pracownika, które wymagają nieco bardziej szczegółowej analizy.


Pierwszym z nich jest złośliwość lub uporczywość naruszania praw pracownika wynikających ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego jako kryterium rozgraniczenia wykroczeń (innych niż wykroczenia z zakresu bhp) i przestępstwa z art. 218 § 1 KK. Najpierw czuję się zobowiązany wyjaśnić, dlaczego zastrzegam, że chodzi o wykroczenia inne niż z zakresu bhp. Otóż w literaturze głoszony jest pogląd, że wprawdzie samo naruszenie obowiązków z zakresu bhp, które nie sprowadziło konkretnego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia pracownika, nie stanowi przestępstwa z art. 220 KK ze względu na brak znamienia skutku, ale gdy miało charakter zachowania złośliwego lub uporczywego - może realizować znamiona przestępstwa z art. 218 § 1 KK9. Nie zgadzam się z tym stanowiskiem i uważam, że ustawodawca związał odpowiedzialność karną za przestępstwa z zakresu bhp z narażeniem pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo najpoważniejszych skutków dla jego życia i zdrowia. Jeżeli takiego niebezpieczeństwa nie było, to nie ma odpowiedzialności za przestępstwo i nie wolno niejako „posiłkowo” sięgać do art. 218 § 1 KK, gdyż nie o to w tym przepisie chodzi. Kategorie „złośliwości” i „uporczywości” zostały związane z naruszeniem praw innych niż prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.


Pojęcie złośliwości jest tradycyjną kategorią prawa karnego, a zwłaszcza prawa wykroczeń. Komentator przedwojennego Prawa o wykroczeniach wskazywał, że typową złośliwością będzie, gdy sprawca rozumiejąc bezprawność działania, przedsiębierze je dlatego, aby szkodzić lub dokuczać i doznać zadowolenia ze swego działania i jego zgubnych skutków10. Na tle przestępstw przeciwko prawom pracownika zagadnienie to podjęli autorzy obu komentarzy do Kodeksu karnego z 1969 r. Czytamy w nich, że złośliwość w naruszaniu praw pracownika zachodzi zwłaszcza wówczas, gdy przełożony wbrew oczywistemu obowiązkowi prawnemu załatwia sprawę na niekorzyść pracownika w okolicznościach, z których wynika, że odgrywa tu rolę nie wzgląd rzeczowy, lecz osobiste ujemne - nacechowane niechęcią, uprzedzeniem lub wprost animozją - nastawienie przełożonego lub innego funkcjonariusza powołanego do załatwienia sprawy11. Złośliwość wynikać musi z chęci dokuczenia, okazania lekceważenia itp., czyli sprawca działa w zamiarze bezpośrednim dolus directus coloratus12.


Analizując pojęcie uporczywości, komentatorzy wskazywali, że zachodzi ona, gdy przełożony lub inny powołany do załatwienia sprawy funkcjonariusz z reguły lub wielokrotnie mimo sprzeciwu pracownika odmawia jego żądaniu, chociaż jest ono uzasadnione i oparte na prawie13. Podkreślali, że uporczywość charakteryzuje nie tylko stronę przedmiotową czynu, lecz również świadczy o złej woli sprawcy14. Autor monografii poświęconej przepisowi art. 190 KK z 1969 r. przekonująco wykazał, że uporczywość wywodząca się od słowa „upór” eksponuje zawarty w tym ostatnim element woli polegający na przeciwstawianiu się argumentom wbrew ich oczywistej słuszności15.


Mimo zmiany kodeksu poglądy te nie utraciły aktualności. W złośliwości lub uporczywości należy widzieć nie tylko zamiar, i to bezpośredni, lecz także coś więcej w postaci negatywnego nastawienia woli sprawcy, który albo chce poniżyć pracownika, „zmiażdżyć” go, a co najmniej mu dokuczyć, albo okazuje ten tępy upór i odporność na argumentację. Należy podkreślić, że wykazanie tego elementu w postaci złośliwości lub uporczywości w naruszeniu praw pracowniczych już wystarczy do zakwalifikowania naruszenia jako przestępstwa z art. 218 § 1 KK, nie trzeba wykazywać, że to naruszenie narażało pracownika na jakąkolwiek szkodę.


Jeżeli zatem naruszenie praw pracowniczych penalizowane jako wykroczenie zwłaszcza z art. 281 i art. 282 § 1 KP było złośliwe lub uporczywe, sprawca odpowiada nie za wykroczenie, lecz za przestępstwo z art. 218 § 1 KK. Ale trzeba zauważyć, że zakres kryminalizacji jest szerszy niż penalizacji w ramach prawa wykroczeń. W art. 281 i 282 KP znalazły się tylko najbardziej typowe naruszenia praw pracowniczych. Mogą być i inne, które przepisami o wykroczeniach nie zostały objęte. Przykładem służy molestowanie seksualne i mobbing w miejscu pracy lub w związku z pracą. Nie ulega wątpliwości, że takie zachowania godzą w prawa pracownika do godności i wolności od dyskryminacji. Znalazły one wyraz w przepisach materialnych prawa pracy (art. 183a § 5 pkt 2 oraz art. 943 KP), ale nie w przepisach o wykroczeniach. Jeżeli jednak takie zachowania były złośliwe lub uporczywe (a są nimi niemal z definicji), to wyczerpują znamiona przestępstwa z art. 218 § 1 KK.


Drugie kryterium to narażenie pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pozwalające na odróżnienie wykroczenia z art. 283 § 1 KP (ale także z art. 283 § 2 pkt 2-5 KP, ponieważ przewidziane w tych punktach zachowania to nic innego jak uszczegółowienie wykroczenia z § 1 tego artykułu) od przestępstwa z art. 220 KK. Jeśli bowiem przeanalizujemy dokładnie znamiona przestępstwa i wykroczenia, to zobaczymy, że - poza owym narażeniem - są one tożsame, a to dlatego, iż:


a) odpowiedzialny za bhp (art. 220 KK) to tyle, co odpowiedzialny za stan bhp w zakładzie pracy lub kierujący pracownikami (art. 283 § 1 KP),


c) niedopełnienie obowiązku wynikającego z odpowiedzialności za bhp (art. 220 KK) to nic innego jak nieprzestrzeganie przepisów lub zasad bhp (art. 283 § 1 KP),


d) przestępstwo z art. 220 KK może być popełnione zarówno umyślnie (§ 1), jak i nieumyślnie (§ 2), podobnie wykroczenie z art. 283 § 1 KP może być z mocy reguły zamieszczonej w art. 5 KW popełnione umyślnie lub nieumyślnie.


Okazuje się, że jedyną różnicą między przestępstwem a wykroczeniem jest ów skutek sytuacyjny: niebezpieczeństwo, ale nie każde, lecz jedynie bezpośrednie i grożące najpoważniejszymi następstwami. W piśmiennictwie przyjmuje się, że element bezpośredniości określa wysoki stopień prawdopodobieństwa naruszenia, który z kolei jest wyznaczony przez następujące czynniki usytuowane w kolejności: czynnik nieuchronności zjawiska, którego prawdopodobieństwo nastąpienia chcemy ustalić, położenie badanego wycinka rzeczywistości w łańcuchu przyczynowym zjawisk, czynnik czasu, inne czynniki16. Z kolei grożący skutek to tylko śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu, przez który należy rozumieć wyłącznie to, co ustawodawca tak nazwał w art. 156 § 1 KK: utrata wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia, inne ciężkie kalectwo, ciężka choroba nieuleczalna lub długotrwała, choroba realnie zagrażająca życiu, trwała choroba psychiczna, całkowita lub znaczna trwała niezdolność do pracy w zawodzie, trwałe istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała. Łatwo moża zauważyć, że ta definicja niemal pokrywa się z definicją ciężkiego wypadku przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 5 ustawy z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych17. Można przeto w pewnym uproszczeniu powiedzieć, że znamieniem przestępstwa z art. 220 KK jest narażenie pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo śmiertelnego lub ciężkiego wypadku przy pracy.


Jeżeli do takiego niebezpieczeństwa doszło - czyn jest przestępstwem, jeżeli nie doszło - wykroczeniem. Oczywiste jest, że tym bardziej znamiona przestępstwa zostały wyczerpane, jeżeli nie skończyło się na samym zagrożeniu, lecz faktycznie doszło do śmiertelnego lub ciężkiego wypadku przy pracy. Z przestępstwem z art. 220 KK mamy do czynienia także wtedy, gdy doszło do wypadku przy pracy powodującego lżejszy uszczerbek na zdrowiu, ale realnie mogło dojść co najmniej do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, czyli istniało bezpośrednie niebezpieczeństwo co najmniej ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Ujmując to zagadnienie z innej strony, można powiedzieć tak: zawiniony czyn osoby odpowiedzialnej za bhp nie jest przestępstwem z art. 220 KK, lecz jedynie wykroczeniem z art. 283 § 1 KP, jeżeli nieprzestrzeganie przez nią przepisów lub zasad bhp:


- nie narażało pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu,


- wprawdzie narażało pracownika na niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, ale niebezpieczeństwo to nie było bezpośrednie,


- wprawdzie narażało pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo, ale następstw lżejszych niż utrata życia lub ciężki uszczerbek na zdrowiu.


Strona << | 1 | 2 | 3 | 4 | >>

Komentarze

Wyświetlanie Sortowanie
Tylko zalogowani użytkownicy mogą komentować. Zarejestruj lub zaloguj się
Bezpłatne Szkolenia BHP dla pracowników przez internet


Studia BHP w wakacje 2014 Też przez Internet


Centrum Matematyki


Centrum Studiów Podyplomowych Kraków


Cookies pliki

Na naszych stronach  są wykorzystywane pliki cookies. Stosujemy je w celach zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej.  Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij w Zamknij. Jeżeli nie wyrażasz zgody - zmień ustawienia swojej przeglądarki.

KATALOG SZKOLEŃ


Jak Lato to Lato z Salezjanami

.


Kodeksy Pracy -Karny -Cywilny


Kategorie


Ostatnie artykuły


POZWOLENIA ZINTEGROWANE-HANDEL CO2


Polecamy ebooki



BHP-EKSPERT WARSZAWA 03-808 Warszawa ul.Mińska 25 p.317 "BHP-EKSPERT KRAKÓW" 31-752 KRAKÓW, UL.Mrozowa 6 UWAGA adres do korespondencji Korespondencję "pocztą tradycyjną" proszę przesyłać tylko na krakowski adres: "BHP-EKSPERT" 30-969 KRAKÓW 28 skrytka pocztowa nr 73

NIP 678-140-93-12 bhpekspert@gmail.com Kraków (12)394-58-21 Warszawa tel(22)389-79-87 faks (22)730-87-44 lub
tel.kom.(0)501-700-846
Tworzenie strony: 1.24722003937 sekund.