VORTAL BHP
Aktualnie jest 945 Linki i 255 kategori(e) w naszej bazie
WARTE ODWIEDZENIA
 Co nowego Pierwsza 10 Zarekomenduj nas Nowe konto "" Zaloguj 22 września 2019
Na stronie obecnie przebywa...

Obecnie jest 33 gości i 0 użytkowników online.

Możesz zalogować się lub zarejestrować nowe konto.

Kontakt z nami

+48501700846
+48501700846

Masz problem z BHP,szukasz odpowiedzi z BHP?
Szybko otrzymasz poradę
zadzwoń  lub napisz na maila.


Robert Łabuzek

Menu główne


Wpisz słowo i szukaj w serwisie



DODAJ STRONĘ DO NASZEGO KATALOGU


BHP TESTY

BHP TESTY BHP TESTY

Google

Przeszukuj WWW
Szukaj z www.bhp.org.pl

Informacje ogólne: Jak dbać o bezpieczeństwo i higienę pracy 2 Autor : inspekcjapracy
Praca Środki higieny osobistej

Pracodawca ma również obowiązek zapewnić pracownikom środki niezbędne do utrzymania higieny osobistej w ilości niezbędnej na dane stanowisku pracy oraz odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne (art. 233 k.p.). Chodzi tu między innymi o środki do mycia i ręczniki, które tak samo jak napoje i posiłki profilaktyczne mają charakter świadczeń w naturze.
Przydział tych środków ustala pracodawca, który uwzględnia stopień narażenia pracowników na zabrudzenie przy wykonywaniu pracy. Ustalenia te powinny znaleźć odzwierciedlenie w regulaminie pracy lub innym dokumencie normującym w danym zakładzie pracy problematykę przydziału środków ochrony indywidualnej i środków ochrony osobistej.

Ponadto pracodawca obowiązany jest zapewnić pracownikom środki do udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku. Apteczka z takimi środkami powinna znajdować się w każdym zakładzie pracy w miejscu łatwo dostępnym dla pracowników. Obowiązek pracodawcy w tym zakresie został skonkretyzowany w przepisach rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (zob. podstawa prawna), które obliguje pracodawcę do zapewnienia pracownikom sprawnie funkcjonującego systemu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środki do udzielania takiej pomocy.

Liczbę, usytuowanie oraz wyposażenie punktów pierwszej pomocy i apteczek, pracodawca ustala w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami. W punktach pierwszej pomocy lub przy apteczkach powinny znajdować się instrukcje oraz wykazy przeszkolonych pracowników w udzielaniu pierwszej pomocy.

Uprawnienia do kontroli warunków pracy

Instytucje i organizacje zajmujące się kontrolą warunków pracy można pogrupować według wielu kryteriów. Kodeks pracy w rozdziale II a działu pierwszego, zawierającego przepisy ogólne, jako najważniejsze wymienia trzy takie instytucje: Państwową Inspekcję Pracy, Inspekcję Sanitarną i społeczną inspekcję pracy.

Z punktu widzenia pracodawców najbardziej istotne jest kryterium lokalizacji organów kontroli warunków pracy w stosunku do miejsca wykonywania kontrolowanej pracy, czyli podział na organy zewnętrzne i wewnętrzne. Do najważniejszych zewnętrznych organów nadzoru nad warunkami pracy należą: Państwowa Inspekcja Pracy, Inspekcja Sanitarna, Urząd Dozoru Technicznego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, Inspekcja Ochrony Środowiska, Państwowa Straż Pożarna, Wyższy Urząd Górniczy, oraz ich placówki terenowe.

Wewnętrznymi organami nadzoru nad warunkami pracy, działającymi wewnątrz zakładu pracy, są: społeczna inspekcja pracy, służba bezpieczeństwa i higieny pracy, służba medycyny pracy, związki zawodowe oraz komisje bezpieczeństwa i higieny pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)

Działa na podstawie ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (zob. podstawa prawna). Podlega Sejmowi, a bezpośredni nadzór nad jej pracą sprawuje Rada Ochrony Pracy. Państwową Inspekcję Pracy tworzy Główny Inspektorat Pracy i okręgowe inspektoraty pracy oraz inspektorzy pracy.

Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Pracy należy m.in. (art. 8 ustawy):

nadzór i kontrola przestrzegania przez zakłady pracy prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, ochrony pracy kobiet, zatrudnienia młodocianych i osób niepełnosprawnych oraz inicjowanie przedsięwzięć w sprawach ochrony pracy w rolnictwie indywidualnym,

kontrola przestrzegania przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy przy projektowaniu budowy, przebudowy i modernizacji zakładów pracy oraz stanowiących ich wyposażenie maszyn i innych urządzeń technicznych, a także projektowanych i stosowanych technologii,

uczestniczenie w przejmowaniu do eksploatacji wybudowanych lub przebudowanych zakładów pracy albo ich części w zakresie ustalonym w przepisach prawa pracy,

nadzór i kontrola przestrzegania przez zakłady pracy wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy konstruowaniu i produkcji maszyn, urządzeń oraz narzędzi pracy,

nadzór i kontrola przestrzegania wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy przy produkcji wyrobów i opakowań, których użytkowanie mogłoby spowodować zagrożenie dla zdrowia i życia,

analizowanie przyczyn wypadków przy pracy i chorób zawodowych, kontrola stosowania środków zapobiegających tym wypadkom i chorobom oraz udział w badaniu okoliczności wypadków przy pracy na zasadach określonych w przepisach prawa pracy,

współdziałanie z organami ochrony środowiska w kontroli przestrzegania przez zakłady przepisów o przeciwdziałaniu zagrożeniom dla środowiska,

ściganie wykroczeń przeciwko prawom pracownika oraz innych wykroczeń związanych z wykonywaniem pracy zarobkowej w zakresie ustanowionym przez prawo, a także udział w postępowaniu w tych sprawach przed kolegiami do spraw wykroczeń w charakterze oskarżyciela publicznego,

opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu prawa pracy oraz inicjowanie prac legislacyjnych w tej dziedzinie,

inicjowanie przedsięwzięć oraz prac badawczych w dziedzinie przestrzegania prawa pracy, a w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy,

udzielanie porad i informacji technicznych w zakresie eliminowania zagrożeń dla życia i zdrowia pracowników oraz porad i informacji w zakresie przestrzegania prawa pracy,

wnoszenie powództw, a za zgodą zainteresowanej osoby ? uczestniczenie w postępowaniu przed sądem pracy o ustalenie istnienia stosunku pracy, jeżeli łączący strony stosunek prawny, wbrew zawartej między nimi umowie, ma cechy stosunku pracy.

W razie stwierdzenia naruszenia prawa właściwe organy PIP uprawnione są na podstawie art. 9 ustawy do:

nakazania kierownikowi zakładu pracy usunięcia stwierdzonych uchybień, dotyczących przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w ustalonym w nakazie terminie;

nakazania kierownikowi zakładu pracy wstrzymania robót, gdy naruszenie powoduje bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników zatrudnionych przy tych robotach, skierowania do innych robót pracowników zatrudnionych wbrew obowiązującym przepisom przy pracach wzbronionych, szkodliwych lub niebezpiecznych albo pracowników zatrudnionych przy robotach niebezpiecznych, jeżeli pracownicy ci nie posiadają odpowiednich kwalifikacji. Nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu;

nakazania w wypadku stwierdzenia, że stan bezpieczeństwa i higieny pracy zagraża życiu lub zdrowiu pracowników zaprzestania przez zakład pracy lub jego część całej działalności lub działalności określonego rodzaju;

zgłoszenia sprzeciwu przeciwko uruchomieniu wybudowanego lub przebudowanego zakładu pracy albo jego części, jeżeli z powodu nieuwzględnienia wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy dopuszczenie ich do eksploatacji mogłoby spowodować bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia pracowników, sprzeciw wstrzymuje uruchomienie zakładu lub jego części;

skierowania wystąpienia do kierownika zakładu pracy lub do jednostki nadzorującej zakład pracy lub innego organu o usunięcie stwierdzonych naruszeń, a także, w razie potrzeby, o wyciągnięcie konsekwencji w stosunku do wymienionych osób.

W postępowaniu przed organami PIP stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (odnośnie do terminów i trybu odwoływania się). Organy inspekcji pracy współpracują ze związkami zawodowymi, organami samorządu załogi i społeczną inspekcją pracy. W razie potrzeby, w celu zapewnienia bezpieczeństwa kontrolującym, inspektorzy pracy uprawnieni są do korzystania z pomocy policji.

Inspektor pracy ma prawo przeprowadzania kontroli zakładów pracy na terenie działania okręgowego inspektoratu pracy, żądania pisemnych i ustnych informacji w sprawach objętych kontrolą oraz wzywania i przesłuchiwania osób, a także zapoznawania się z niezbędną dokumentacją.


WARTO WIEDZIEĆ

Pracodawca, kierownik zakładu pracy lub jego jednostka nadrzędna, do których skierowano wystąpienie inspektora pracy, są zobowiązani w terminie 30 dni powiadomić inspektora pracy o terminie i sposobie wykonania wniosków i poleceń ujętych w tym wystąpieniu. Ponadto pracodawcy zobowiązani są do przekazywania okręgowym inspektorom pracy informacji o uruchomieniu lub likwidacji zakładu pracy lub jego części.

Przypomnieć tu należy, że na podstawie art. 281 ? 283 kodeksu pracy, wykroczeniami zagrożonymi karą grzywny są m.in. naruszenia przepisów bhp. Karze grzywny podlega ten, kto:

nie zawiadamia w terminie 30 dni właściwego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego o miejscu, rodzaju, zakresie prowadzonej działalności i o przewidywanej liczbie pracowników oraz nie składa pisemnej informacji o środkach i procedurach przyjętych dla spełnienia wymagań wynikających z przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczących danej dziedziny działalności, jak również nie zawiadamia o zmianie miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, zwłaszcza zmianie technologii lub profilu produkcji,

nie zapewnia, aby budowa lub przebudowa obiektu budowlanego albo jego części, w których przewiduje się pomieszczenia pracy, była wykonywana na podstawie projektów uwzględniających wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy, pozytywnie zaopiniowanych przez uprawnionych rzeczoznawców,

wyposaża stanowiska pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie uzyskały wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa i nie zostały oznaczone tym znakiem albo nie posiadają deklaracji zgodności,

dostarcza pracownikowi środków ochrony indywidualnej, które nie uzyskały wymaganego certyfikatu na znak bezpieczeństwa i nie zostały oznaczone tym znakiem oraz nie posiadają deklaracji zgodności,

stosuje materiały i procesy technologiczne bez uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i bez podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych,

nie zawiadamia właściwego inspektora pracy, prokuratora lub innego właściwego organu o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione skutki, mającym związek z pracą, jeśli może być uznany za wypadek przy pracy, nie zgłasza choroby zawodowej albo podejrzenia o taką chorobę, nie ujawnia wypadku przy pracy lub choroby zawodowej albo przedstawia niezgodne z prawdą informacje, dowody lub dokumenty dotyczące takich wypadków i chorób,

nie wykonuje w wyznaczonym terminie podlegającego wykonaniu nakazu inspektora pracy,

utrudnia działalność inspekcji pracy, w szczególności uniemożliwia prowadzenie wizytacji zakładu pracy lub nie udziela informacji niezbędnych do wykonywania zadań.

Samokontrola przed wizytą inspektora

Pracodawca może sam siebie skontrolować. Na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Pracy opublikowano listy kontrolne, które mają umożliwić pracodawcy dokonanie takiej samooceny. Listy udostępnione w internecie dotyczą zagadnień ogólnych (np. lista podstawowa) lub specjalistycznych (np. dotycząca służby zdrowia).

Inspekcja sanitarna

Działa na podstawie ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (zob. podstawa prawna). W zakresie warunków pracy inspekcja sanitarna nadzoruje stan higieny pracy w zakładach produkcji, usług i handlu. Celem jej działania jest ochrona zdrowia ludzkiego przed wpływem czynników szkodliwych lub uciążliwych oraz zapobieganie chorobom zakaźnym i zawodowym.

Do zakresu działania tej inspekcji należą m.in.:

opiniowanie projektów wytycznych w sprawach techniczno?budowlanych pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych,

kontrola przestrzegania takich wymagań w dokumentacji projektowej,

uczestniczenie w dopuszczeniu do użytku obiektów budowlanych, statków żeglugi wodnej i powietrznej oraz wybudowanych lub przebudowanych zakładów lub ich części,

bieżący nadzór sanitarny, w tym przez kontrolę stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic i środków komunikacji publicznej, warunków produkcji, transportu, przechowywania i sprzedaży żywności oraz warunków żywienia zbiorowego.

WARTO WIEDZIEĆ

Inspektor sanitarny ma podobne jak inspektor pracy uprawnienia do żądania informacji, wglądu do dokumentacji, wydawania nakazów, zgłaszania sprzeciwów oraz przekazywania doraźnych zaleceń, uwag i wniosków wpisywanych do książek kontroli sanitarnej, do których posiadania są zobligowane niektóre zakłady pracy.

Urząd Dozoru Technicznego (UDT)

Działa na podstawie ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (zob. podstawa prawna). Przez dozór techniczny należy rozumieć działania zmierzające do zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania urządzeń technicznych, które mogą powodować zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, mienia i środowiska przez:

rozprężenie cieczy lub gazów znajdujących się pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego,
wyzwolenie energii potencjalnej lub kinetycznej przy przemieszczaniu ludzi i ładunków w ograniczonym zasięgu,
rozprzestrzenianie się materiałów niebezpiecznych o właściwościach trujących lub żrących w czasie ich magazynowania lub transportu w zbiornikach bezciśnieniowych.
Do zakresu działania Urzędu Dozoru Technicznego należą:

nadzór i kontrola stosowania oraz przestrzegania przepisów o doborze technicznym i norm, a także zasad z zakresu bezpieczeństwa techniki oraz nadzór nad organizowaniem i wykonywaniem dozoru technicznego,
koordynowanie działalności w zakresie dozoru technicznego specjalistycznych organów dozoru technicznego, z wyjątkiem podległych ministrowi obrony narodowej,
inicjowanie działalności normalizacyjnej, współudział w opracowywaniu lub opracowywanie projektów norm określających zasady i warunki bezpiecznej pracy urządzeń technicznych,
prowadzenie analiz przyczyn i skutków uszkodzeń urządzeń technicznych oraz stała ocena stopnia zagrożenia stwarzanego przez te urządzenia,
inicjowanie przedsięwzięć oraz prac badawczych w zakresie bezpiecznej pracy urządzeń technicznych, a także prowadzenie w tym zakresie odpowiednich badań diagnostycznych i ekspertyz,
inicjowanie działalności mającej na celu podnoszenie zawodowych kwalifikacji projektantów, wytwórców oraz użytkowników w zakresie bezpiecznej pracy urządzeń technicznych,
popularyzowanie zagadnień związanych z bezpieczną pracą urządzeń technicznych oraz organizowanie doradztwa w tym zakresie,
rozpatrywanie odwołań od decyzji inspektorów dozoru technicznego.
Czynności z zakresu dozoru technicznego wykonują pracownicy organów dozoru technicznego na podstawie upoważnienia wydanego przez kierownika organu dozoru technicznego oraz legitymacji służbowej.
Kierownik kontrolowanej jednostki, w której są wykonywane czynności dozoru technicznego, jest obowiązany zapewnić warunki do sprawnego ich wykonywania oraz ? na żądanie pracownika organu dozoru technicznego ? przedstawić dokumenty i udzielić informacji koniecznych do prawidłowego wykonywania tych czynności.
Pracownicy organów dozoru technicznego mają prawo wstępu do wszelkich pomieszczeń i obiektów, w których znajdują się urządzenia techniczne, oraz poruszania się w tych pomieszczeniach i obiektach. Organy dozoru technicznego przy wykonywaniu czynności mogą korzystać z wyników badań diagnostycznych, opinii i ekspertyz wyspecjalizowanych jednostek, w tym również jednostek projektujących lub wytwarzających urządzenia, a także specjalistów.


WARTO WIEDZIEĆ

W razie potrzeby organy dozoru technicznego mogą zażądać przeprowadzenia odpowiednich badań określonych urządzeń lub ich elementów przez specjalistyczne placówki naukowo-badawcze. Koszty tych badań ponoszą jednostki projektujące, wytwarzające lub eksploatujące, których dotyczą badania.

Pozostałe zewnętrzne organy kontrolne

W mniejszym wymiarze uprawnienia do kontroli warunków pracy mają m.in.:

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działający na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o prawie budowlanym, który w zakresie nadzoru nad warunkami pracy prowadzi postępowania wyjaśniające przyczyny i okoliczności powstania katastrof budowlanych,

Inspekcja Ochrony Środowiska, prowadząca działalność według ustawy z dnia 20 lipca 1991 r., uprawniona jest m.in. do kontroli eksploatacji urządzeń chroniących środowisko przed zanieczyszczeniem i udziału w przekazywaniu do eksploatacji obiektów, które mogą pogorszyć stan środowiska,

Państwowa Straż Pożarna działa na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r., a w zakresie nadzoru nad warunkami pracy do jej zadań należy rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń oraz prowadzenie kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych,

Wyższy Urząd Górniczy działa na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze. Jego zadanie to nadzór i kontrola stosowania przepisów prawa górniczego, zwłaszcza dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, bezpieczeństwa pożarowego oraz ochrony wyrobisk górniczych.

Pracownicy wszystkich wymienionych inspekcji, urzędów i agencji są uprawnieni do prowadzenia kontroli w zakładach pracy, podczas których mogą żądać od pracodawców odpowiednich dokumentów i informacji, a w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów wymienionych ustaw i wymagań odnośnie do bezpieczeństwa pracy ? reagowania w sposób przewidziany w odpowiednich przepisach.

Wewnętrzna kontrola warunków pracy
Wszyscy pracownicy, bez względu na podstawę stosunku pracy, mają uprawnienia do zrzeszania się w organizacjach w celu reprezentacji i obrony swoich praw i interesów (art. 181 kodeksu pracy). Takimi organizacjami dla pracowników są związki zawodowe, działające na podstawie ustawie z dnia 23 maja 1991 r. (zob. postawa prawna). Związkowy nadzór nad warunkami pracy polega na sprawowaniu kontroli nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, a w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz kierowaniu działalnością społecznej inspekcji pracy (art. 26 ustawy o związkach zawodowych).
Społeczną inspekcję pracy w zakładzie pracy tworzą (art. 3 ustawy o społecznej inspekcji pracy ? zob. podstawa prawna):

zakładowy społeczny inspektor pracy ? dla całego zakładu pracy,
oddziałowi lub wydziałowi społeczni inspektorzy pracy ? dla oddziałów lub wydziałów,
grupowi społeczni inspektorzy pracy ? dla mniejszych jednostek organizacyjnych.
Społeczni inspektorzy pracy mają prawo (art. 4):

kontrolować stan budynków, maszyn, urządzeń technicznych i sanitarnych oraz procesy technologiczne z punktu widzenia bezpieczeństwa i higieny pracy,
kontrolować przestrzeganie przepisów prawa pracy, w tym postanowień układów zbiorowych i regulaminów pracy, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony pracy kobiet, młodocianych i osób niepełnosprawnych, urlopów i czasu pracy, świadczeń z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych,
brać udział w ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy, zgodnie z przepisami prawa pracy,
brać udział w analizowaniu przyczyn powstawania wypadków przy pracy, zachorowań na choroby zawodowe i inne schorzenia wywołane warunkami środowiska pracy oraz kontrolować stosowanie przez zakłady pracy właściwych środków zapobiegawczych,
uczestniczyć w przeprowadzaniu społecznych przeglądów warunków pracy,
opiniować projekty planów poprawy warunków bezpieczeństwa i higieny pracy i planów rehabilitacji zawodowej oraz kontrolować realizację tych planów,
podejmować działania na rzecz aktywnego udziału pracowników zakładów pracy w kształtowaniu właściwych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz oddziaływać na przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

WARTO WIEDZIEĆ

Społeczny inspektor pracy posiada uprawnienia do wstępu w każdym czasie do pomieszczeń i urządzeń zakładu pracy oraz żądania informacji i okazania mu niezbędnej dokumentacji

W razie stwierdzenia naruszeń prawa społeczny inspektor pracy informuje o tym pracodawcę lub osobę zarządzającą zakładem pracy (jego częścią) oraz dokonuje odpowiednich zapisów w zakładowej książce zaleceń i uwag lub wydziałowej książce uwag. Zapisy w tych książkach są przedmiotem zainteresowania inspektorów pracy podczas każdorazowej wizytacji zakładu pracy. Pracodawca i osoby zarządzające zobowiązani są do podjęcia odpowiednich decyzji w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i poinformowania o tym społecznego inspektora pracy.
Zakładowy społeczny inspektor pracy uprawniony jest do wydawania pisemnych zaleceń, a nawet ? w przypadku bezpośredniego zagrożenia wypadkiem przy pracy ? może wystąpić o natychmiastowe usunięcie tego zagrożenia. Od zaleceń tego inspektora pracodawca (kierownik zakładu pracy) może wnieść sprzeciw do właściwego inspektora pracy.

Służba bezpieczeństwa i higieny pracy

Podstawowe regulacje dotyczące tej służby zawarte są w art. 23711 kodeksu pracy. Zgodnie z nimi, każdy pracodawca zatrudniający powyżej 100 pracowników tworzy służbę bhp, pełniącą funkcje doradcze i kontrolne. Przy zatrudnieniu mniejszym wykonywanie zadań służby bhp spoczywa na pracodawcy, który może je powierzyć specjalistom spoza zakładu pracy lub zlecić pracownikowi zatrudnionemu przy innej pracy. Właściwy inspektor pracy może nakazać utworzenie służby bhp przez pracodawcę zatrudniającego mniejszą liczbę pracowników, o ile jest to uzasadnione stwierdzonymi zagrożeniami zawodowymi.

Służba bhp w zakładzie pracy jest uprawniona do:

przeprowadzania kontroli stanu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przestrzegania zasad i przepisów w tym zakresie na wszystkich stanowiskach pracy,

występowania do kierowników komórek organizacyjnych z zaleceniami usunięcia stwierdzonych zagrożeń i szkodliwości zawodowych oraz uchybień w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy,

występowania do kierownika z wnioskiem o nagradzanie pracowników wyróżniających się w działalności na rzecz poprawy stanu bhp,

występowania do kierownika o zastosowanie kar porządkowych w stosunku do pracowników odpowiedzialnych za zaniedbanie obowiązków w zakresie bhp,

niezwłocznego wstrzymania pracy maszyny lub innego urządzenia technicznego oraz bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracownika,

niezwłocznego usunięcia od pracy pracownika zatrudnionego przy pracy wzbronionej,

wnioskowania do kierownika o niezwłoczne wstrzymanie pracy w zakładzie pracy, jego części lub w zagrożonym obiekcie, w przypadku stwierdzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia pracownika.

Komisje bezpieczeństwa i higieny pracy

Kodeks pracy art. 23712 wymaga powołania takich komisji przez pracodawców zatrudniających powyżej 250 osób. W ich skład wchodzą pracownicy służby bhp, lekarz opiekujący się załogą, społeczny inspektor pracy oraz przedstawiciele załogi. Komisja jest organem doradczym i opiniodawczym i opiniodawczym pracownika. Jej zadaniem jest również prowadzenie przeglądów warunków pracy i dokonywanie okresowej oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy.

Służba medycyny pracy
W myśl ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. służba medycyny pracy (zob. podstawa prawna), w której skład wchodzą m.in. placówki zorganizowane przez pracodawców, niektórzy lekarze ordynujący prywatnie i część dotychczasowych placówek opieki zdrowotnej, przejęła zadania przemysłowej służby zdrowia, w tym również w zakresie kontrolowania warunków pracy pod kątem zagrożeń dla zdrowia pracowników.

Dostosowanie warunków pracy do wymagań Unii Europejskiej
Zdecydowana większość europejskich regulacji dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy powinna być polskim przedsiębiorcom dobrze znana, bowiem nasze prawo dotyczące ochrony pracy było od dawna dostosowywane do standardów UE.
Przedsiębiorcy już teraz powinni jednak rozpocząć przygotowania do wcielenia w życie przepisów zawartych w wydawanych ostatnio rozporządzeniach dostosowujących do unijnych standardów wymagania dla maszyn i urządzeń. Proces adaptacji tego rodzaju przepisów wymaga przecież czasu i pieniędzy. Po naszym przystąpieniu do UE konstruowanie i produkcja maszyn będzie musiała odpowiadać ściśle określonym normom.
Wymieniane dalej rozporządzenia wydano na podstawie delegacji zawartych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (zob. podstawa prawna) i w pierwszym rzędzie powinni stosować się do nich projektanci oraz producenci. Jednak zgodnie z art. 217 k.p. pewne obowiązki w tym zakresie obciążają również pracodawców. Przepis ten stwierdza, że niedopuszczalne jest wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności określonych w odrębnych przepisach.
Ogólne przepisy dotyczące bezpieczeństwa maszyn zgodnego ze standardami unijnymi zawiera rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (zob. podstawa prawna). Wejdzie ono w życie z dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w UE. Rozporządzenie to wdraża postanowienia dyrektywy 98/37/WE z 22 czerwca 1998 r. w sprawie zbliżenia prawa państw członkowskich, dotyczącego maszyn, zmienionej dyrektywą 98/79/WE. i określa m.in.:

zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dotyczące projektowania i wykonywania maszyn i elementów bezpieczeństwa wprowadzanych do obrotu oddzielnie,
warunki i tryb dokonywania oceny zgodności maszyn i elementów bezpieczeństwa,
treść deklaracji zgodności,
procedury oceny zgodności,
minimalne kryteria, jakie powinny być uwzględnione przy notyfikowaniu jednostek,
rodzaje maszyn i elementów bezpieczeństwa, dla których jest wymagany udział jednostki notyfikowanej, w trakcie przeprowadzania procedury oceny zgodności,
sposób oznakowania maszyn.
Dla pracodawcy istotne będzie, czy na urządzeniu umieszczono znak CE, świadczący o posiadaniu certyfikatu na znak bezpieczeństwa, czy też ? jeśli takie oznakowanie nie jest wymagane ? posiada deklarację zgodności WE (sporządzoną przez producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela), potwierdzającą zgodność maszyny z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu.

Pod kontrolą inspektora
Wprawdzie za niezgodność maszyn z normami bezpieczeństwa nie będzie odpowiadał ich użytkownik, jednak dla dobra pracowników, a także i własnych interesów (wypadek kosztuje nie tylko poszkodowanego, ale także firmę, w której do niego dochodzi), najpierw trzeba wyposażyć przedsiębiorstwo w odpowiednie urządzenia, potem kontrolować, czy są właściwie eksploatowane, wreszcie dbać o ich konserwację i naprawy. A to wszystko należy do obowiązków pracodawcy, którymi może zainteresować się (i często tak właśnie jest) inspektor pracy. Montaż w hali produkcyjnej maszyny nie spełniającej norm, nie posiadającej odpowiednich dokumentów pozwalających zidentyfikować producenta (czy importera), pozbawionej znaków bezpieczeństwa czy deklaracji zgodności i wreszcie instrukcji obsługi, nie obciąża nikogo innego tylko pracodawcę.
Zgodnie z przepisami producent musi informować użytkowników maszyn o pozostającym ryzyku, którego nie można wyeliminować mimo zastosowania środków ochronnych. Powinien też wskazywać, czy konieczne jest przeszkolenie pracowników w tym zakresie i stosowanie przez nich środków ochrony indywidualnej. Maszyna powinna być też dostarczona z podstawowym wyposażeniem specjalnym i osprzętem umożliwiającym jej regulację, konserwację i użytkowanie, bez stwarzania zagrożeń.

Oświetlenie, wskaźniki, osłony
Producent powinien też dostarczyć integralne oświetlenie miejscowe maszyny, odpowiednie do wykonanych czynności, jeżeli brak takiego oświetlenia może spowodować powstanie ryzyka, mimo oświetlenia ogólnego o normalnym natężeniu. Ponadto musi zapewnić, że oświetlenie nie spowoduje występowania uciążliwych obszarów zacienienia, męczących olśnień i niebezpiecznego efektu stroboskopowego.
Natomiast pracodawca powinien sprawdzić, czy dostarczone mu urządzenie ma odpowiednie oświetlenie obszarów wewnętrznych, które wymagają częstych kontroli, regulacji i konserwacji. Powinien też zwrócić uwagę na to, czy:

maszynę wyposażono we wskaźniki niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa jej obsługi,
uruchomienie maszyny jest możliwe tylko przez zamierzone uaktywnienie, przewidzianego do tego celu, elementu sterowniczego,
w przypadku instalacji zautomatyzowanej możliwe jest po zatrzymaniu maszyny ponowne i łatwe uruchomienie przy spełnieniu wszystkich warunków bezpieczeństwa.
Oznaczanie maszyn
Jeszcze przed przystąpieniem do używania, maszyn pracodawca powinien sprawdzić czy dysponuje pełnymi danymi o ich producencie. Rozporządzenie wymaga, aby były one oznaczone w sposób czytelny i trwały, a oznaczenie powinno zawierać co najmniej nazwę i adres producenta, oznakowanie CE, oznaczenie serii lub typu maszyny, numer fabryczny (jeżeli się je stosuje) oraz rok budowy maszyny. Na maszynie powinny być także naniesione pełne informacje dotyczące jej typu oraz niezbędne do bezpiecznego użytkowania ? takie jak najwyższa prędkość elementów obrotowych, największa średnica stosowanych narzędzi oraz masa. Jeżeli jakaś część maszyny może być przenoszona podczas jej użytkowania tylko za pomocą urządzeń podnoszących, informacja o masie tej części powinna być podana czytelnie, trwale i jednoznacznie.
Do maszyny musi być dołączona instrukcja z informacjami o rodzaju i częstotliwości przeprowadzania kontroli i konserwacji maszyny, wymaganych ze względów bezpieczeństwa, oraz części, które ulegają zużyciu. Producent powinien określić kryteria ich wymiany.
Informacje dla użytkownika (instrukcja od producenta)

dane o producencie, serii i typie maszyny oraz o roku jej budowy
adres importera i serwisu
przewidywane zastosowanie maszyny
stanowiska, które może zajmować operator maszyny
instrukcje dotyczące bezpiecznego przekazywania do eksploatacji, użytkowania, przemieszczania maszyny z informacją o jej masie i masie części maszyny, jeżeli mają one być transportowane osobno, montażu i jej demontażu, regulacji, konserwacji, obsługi i napraw.
Do instrukcji powinny być dołączone rysunki i schematy przeznaczone do uruchamiania, konserwacji, kontroli i sprawdzania prawidłowości działania maszyny.
Jeśli zaś chodzi o maszyny przenośne (trzymane w ręku lub prowadzone ręką), dla pracodawcy istotne będzie np., czy wyposażono ją w odpowiednie uchwyty i czy jej konstrukcja pozwala wyeliminować ryzyko przypadkowego uruchomienia lub kontynuowania działania po zwolnieniu uchwytów przez operatora, a w koniecznych przypadkach umożliwi wzrokową kontrolę kontaktu narzędzi z obrabianym materiałem.

Maszyny w ruchu
W tym obszernym rozporządzeniu określono też zasadnicze wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zapobiegające szczególnym zagrożeniom powodowanym przez przemieszczanie się maszyn ? samobieżnych, ciągnionych, pchanych lub wiezionych przez inne maszyny lub ciągniki. Zgodnie z jedną z zasad określonych w rozporządzeniu, stanowisko pracy kierowcy powinno być zaprojektowane z uwzględnieniem zasad ergonomii. Maszyna powinna być wyposażona w środki sygnalizacji lub w tablice z instrukcjami użytkowania, regulacji i konserwacji wszędzie tam, gdzie jest to konieczne, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób narażonych.

Ograniczanie hałasu
Ograniczanie hałasu regulują przepisy rozporządzenia ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla urządzeń używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska (zob. podstawa prawna), które wejdzie w życie z dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w UE. Wdraża ono postanowienia Dyrektywy UE 2000/14/WE z 8 maja 2000 r. w sprawie zbliżenia przepisów prawnych państw członkowskich dotyczących emisji hałasu do środowiska przez urządzenie używane na zewnątrz pomieszczeń. Przepisy zawarte w tym rozporządzeniu także są adresowane przede wszystkim do producentów, ale i one nie pozostają bez znaczenia dla pracodawców, gdyż zgodnie z prawem pracy każde urządzenie niezależnie od tego, czy jest używane na zewnątrz, czy wewnątrz pomieszczeń, musi chronić pracownika przed nadmiernym hałasem.
Rozporządzenie dotyczy maszyn posiadających własny napęd i tych, które mogą być przemieszczane niezależnie od zespołu napędowego oraz ręczne kruszarki betonu i młoty hydrauliczne ? pracujące w otoczeniu częściowo redukującym oddziaływanie hałasu na środowisko, w szczególności pod namiotami, zadaszeniami i w szkieletach budynków.
Dla użytkownika decydującego się na nabycie tych urządzeń ważne będzie, czy będą one posiadały wspomnianą wcześniej deklarację zgodności WE, w której znaleźć się powinny oprócz danych o producencie i opisu maszyny także informacje o gwarantowanym poziomie mocy akustycznej odpowiadającej wymaganiom określonym w rozporządzeniu. O tym, że spełniają określone warunki, ma też świadczyć umieszczenie na nich znaku CE, a ponadto znaku LWA (tj. oznaczenia poziomu mocy akustycznej).
W myśl rozporządzenia, urządzenia wykonane zgodnie z normami zharmonizowanymi z unijnymi, oznakowane CE i oznaczone gwarantowanym poziomem mocy akustycznej oraz dla których producent wystawi deklarację zgodności WE, będą uznane za zgodne z warunkami rozporządzenia.
Wymagania dotyczące ochrony słuchu operatorów urządzeń określają odrębne przepisy dotyczące bhp. Jest o tym mowa w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (zob. podstawa prawna). Zgodnie z nim pracodawca jest obowiązany zapewnić ochronę pracowników przed zagrożeniami związanymi z narażeniem na hałas, a szczególnie zapewnić stosowanie maszyn i innych urządzeń technicznych powodujących możliwie najmniejszy hałas nie przekraczający dopuszczalnych wartości.

Praca na maszynach
Pełne wdrożenie postanowień Dyrektywy 89/655/EWG dotyczącej minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy użytkowaniu przez pracowników sprzętu roboczego podczas pracy, znowelizowanej Dyrektywą 95/63/EWG nastąpiło z chwilą wydania przez ministra gospodarki rozporządzenia z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (zob. podstawa prawna), które, choć obowiązuje od 1 stycznia 2003 r., zawiera jednak kilkuletni okres przejściowy. Zgodnie z par. 34, maszyny nabyte przed 2003 r. powinny być do 1 stycznia 2006 r. dostosowane do wymagań określonych w rozdziale 3 tego rozporządzenia.
Warto zatem przypomnieć, że elementy sterownicze, które mają wpływ na bezpieczeństwo pracowników, powinny być widoczne i możliwe do zidentyfikowania, odpowiednio oznakowane i usytuowane poza strefami zagrożenia w taki sposób, aby ich obsługa nie powodowała dodatkowych zagrożeń. Jeśli to konieczne, operator maszyny powinien móc sprawdzić z miejsca głównego pulpitu sterowniczego, czy nikt nie znajduje się w strefie niebezpiecznej, a gdy nie ma takiej możliwości, układ bezpieczeństwa automatycznie powinien wysyłać akustyczny lub optyczny sygnał ostrzegawczy przed uruchomieniem maszyny. Pracownik narażony na zagrożenie musi mieć czas lub środki pozwalające uniknąć zagrożenia spowodowanego uruchomieniem lub zatrzymaniem maszyny.
Maszyny muszą posiadać środki ochrony przed zagrożeniami spowodowanymi emisją lub wyrzucaniem substancji, materiałów lub przedmiotów. Ta sama zasada odnosi się do sprzętu stwarzającego ryzyko upadku przedmiotów lub ich wyrzucenia. Z kolei maszyny grożące emisją gazu, oparów, płynu lub pyłu muszą mieć odpowiednie obudowy lub urządzenia wyciągowe znajdujące się w pobliżu źródła zagrożenia. Nie można też zapomnieć o osłonach i urządzeniach ochronnych wymaganych w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn, mogącego powodować wypadki, a części maszyn o wysokiej lub bardzo niskiej temperaturze muszą być zabezpieczone, tak by uniknąć ryzyka ich dotknięcia lub zbliżenia się do nich.

Koszty i korzyści
W raporcie kosztów i korzyści związanych z wdrażaniem do polskiego prawa dyrektyw Wspólnoty Europejskiej z zakresu bhp, przygotowanym w tym roku przez Urząd Komitetu Integracji Europejskiej, stwierdzono, że zmiany wprowadzane w związku z wdrażaniem unijnych dyrektyw nie powinny budzić obaw tych przedsiębiorców, którzy nie mają problemów z realizacją polskich przepisów. Natomiast dostosowanie stanu bhp do obowiązujących i przyszłych wymagań może być bardziej kosztowne w przypadku tych przedsiębiorstw, które obecnie nie spełniają warunków wynikających z obowiązującego prawa (szerzej ? dodatek do ?GP? nr 195/2003).
Według autorów raportu warunki bezpieczeństwa i higieny pracy nieodpowiadające wymaganiom prawa mogą powodować:

zwiększenie strat związanych z wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi i absencja chorobową (wypadek, nie będący wypadkiem śmiertelnym lub ciężkim, kosztuje przedsiębiorstwo średnio ok. 5 tys. zł, a śmiertelny lub ciężki około 42 tys. zł),
obniżenie wydajności i jakości pracy,
podwyższenie wysokości składki na ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
W raporcie podkreśla się też, że dostosowanie się do wymagań w zakresie bhp jest również coraz częściej jednym z warunków pozyskiwania kontraktów, umożliwiających sprzedaż wytwarzanych wyrobów i usług. I wreszcie, że w dłuższej perspektywie czasowej to nie koszty związane z potrzebą spełnienia obowiązujących wymagań, lecz straty, powstające w wyniku ich niespełnienia, stają się czynnikiem hamującym rozwój przedsiębiorstwa.

PODSTAWA PRAWNA
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2001 r. nr 124, poz. 1362 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy (Dz. U. nr 35, poz. 163 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. nr 27, poz 96 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz.U. nr 122, poz. 1321 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2000 r. nr 112, poz. 982 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2002 r. nr 147, poz. 1230 z późn. zm.),
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.o systemie oceny zgodności (Dz. U. nr 166, poz. 1360 z późn. zm.),
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. nr 109, poz. 704),
Rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników i zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami (Dz. U. nr 69, poz. 332 z późn. zm.),
Rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650),
Rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i elementów bezpieczeństwa (Dz. U. nr 91, poz. 858),
Rozporządzenie ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla używanych na zewnątrz pomieszczeń w zakresie emisji hałasu do środowiska (Dz. U. nr 138, poz. 1316),
Rozporządzenie ministra gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. nr 191, poz. 1596),
Rozporządzenie Rady Unii Europejskiej nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. oraz rozporządzenie wykonawcze do wymienionego wyżej Rozporządzenia nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. (Dziennik Urzędowy Wspólnot Europejskich - OJL 28, 30.01.1997).


Żródło:Gazeta Prawna 205/2003 [dodatek: Doradca Firmy] z dnia 21.10.2003


Komentarze

Wyświetlanie Sortowanie
Re: Jak dbać o bezpieczeństwo i higienę pracy 2
Autor: piter
| Data: 29.10.03, 06:38

Pięknie przepisane z Rozporządzeń. A teraz proszę o konkrety. Rozwiązania, procedury, normy itd.


Tylko zalogowani użytkownicy mogą komentować. Zarejestruj lub zaloguj się
SERWIS PRACY NEXT-JOBS

PRACA INSPEKTOR BHP

INDIE byłem Tam w grudniu 2015


Studia Podyplomowe BHP WARSZAWA od 16 grudnia 2018


Bezpłatne Szkolenia BHP dla pracowników przez internet


Podyplomowe studia bhp zobacz posłuchaj


Podyplomowe studia bhp zobacz posłuchaj


Podyplomowe studia bhp zajęcia z 24 czerwca 2015


Podyplomowe Studia BHP w Wakacje zajęcia z 24 maja 2015


Podyplomowe Studia BHP w Wakacje zajęcia z 16 maja 2015


Studia BHP od 14 maja 2017 w Wakacje Też przez Internet


Podyplomowe Studia BHP zajęcia z 21 grudnia2014cz1


Podyplomowe Studia BHP zajęcia z 21 grudnia2014cz2


Podyplomowe Studia BHP zajęcia z 14 grudnia2014cz1


Podyplomowe Studia BHP zajęcia z 14 grudnia2014cz2


Podyplomowe Studia BHP zajęcia z 7 grudnia 2014

Nową edycje rozpoczynamy 19 listopada 2017

To jest pierwszy test zarejestrowania  naszych zajęć w sieci.
Tym sposobem każda osoba w necie będzie mogła uczestniczyć w zajęciach bez względu na miejsce swojego pobytu. Osoby które nie były obecne 7 grudnia 2014 miały możliwość oglądania przekazu na żywo a teraz mają wgląd w nagranie.
Następne nasze zajęcia mamy  w niedzielę 14 grudnia 2014 i będziemy przekazywać  w całości od początku zajęć.
Dzięki tej formie przekazu możesz słuchać naszych zajęć w samochodzie i oglądać leżąc w łóżeczku.
Temat następnych zajęć   : Wypadki przy pracy
ZAPRASZAM wszystkich a osobom zainteresowanym dam linka do transmisji online na żywo.
Nagranie jest technicznym  Testem możliwości a  w przyszłych  transmisjach  będziemy dążyć do ciągłego  doskononalenia.

Pytania w trakcie zajęć można będzie zadawać dzwoniąc po nr
501-700-846 pod tym numerem też zapisujemy na studia koszt 4500 zł

Podyplomowe Studia BHP zajęcia z 14 grudnia 2014częśćtrzecia


Centrum Studiów Podyplomowych Kraków


Cookies pliki

Na naszych stronach  są wykorzystywane pliki cookies. Stosujemy je w celach zapewnienia maksymalnej wygody użytkowników. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej.  Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij w Zamknij. Jeżeli nie wyrażasz zgody - zmień ustawienia swojej przeglądarki.

KATALOG SZKOLEŃ


Jak Lato to Lato z Salezjanami

.


Kodeksy Pracy -Karny -Cywilny


Kategorie


Ostatnie artykuły


POZWOLENIA ZINTEGROWANE-HANDEL CO2


Polecamy ebooki



BHP EKSPERT Sp.z o.o. UWAGA adres do korespondencji: BHP EKSPERT 31-753 KRAKÓW ul.Tadeusza Lehra Spławińskiego 2

NIP 678-315-47-15 bhpekspert@gmail.com
tel.kom.(0)501-700-846
Tworzenie strony: 1,1346249580383 sekund.